ไปนอนกัน! อดนอนมากไป ระวังเซลล์สมองจะเล่นงานตัวเอง

ไปนอนกัน! อดนอนมากไป ระวังเซลล์สมองจะเล่นงานตัวเอง

ไปนอนกัน! อดนอนมากไป ระวังเซลล์สมองจะเล่นงานตัวเอง

Workpoint TV

สนับสนุนเนื้อหา

การอดนอนหามรุ่งหามค่ำทำให้สมองทำงานหนักอย่างไม่ต้องสงสัย  ล่าสุดนักวิจัยพบว่าท่ามกลางการทำงานของสมองอันเหนื่อยล้าจะมีเซลล์บางชนิดที่ถูกกระตุ้นให้ขยันทำงานเกินเหตุจนเริ่มเป็นภัยกับตัวเอง ถึงขั้นเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดแบบอัลไซเมอร์ได้    

เปลือกสมอง (cortex) ประกอบด้วยเซลล์ประสาทที่โยงใยกันเป็นวงจรผ่านหน่วยเชื่อมต่อย่อยๆมากมาย โดยมีเซลล์พี่เลี้ยง คือ เซลล์แอสโทรไซต์ (astrocyte) และ เซลล์ไมโครเกลีย (microglia) คอยช่วยดูแลบำรุงรักษาเซลล์ประสาทและหน่วยเชื่อมต่อเหล่านั้นให้ทำงานเป็นปกติ

คำถามคือ ถ้าหากอดนอนต่อเนื่องเป็นวันๆจะเกิดอะไรขึ้นกับสมองและเซลล์พี่เลี้ยงเหล่านั้น?

มิเคลิ เบลเลซี (Michele Bellesi) จากมหาวิทยาลัยมาร์เชโพลีเทคนิค (Marche Polytechnic University) ประเทศอิตาลี ร่วมกับทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-เมดิสัน (University of Wisconsin–Madison) ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ศึกษาวิจัยภาวะอดนอนในหนูทดลอง โดยเปรียบเทียบผลการศึกษาระหว่างกลุ่มที่ได้นอนหลับปกติ 6-8 ชั่วโมง , กลุ่มที่ อดนอนระยะสั้น 8 ชั่วโมง และ กลุ่มที่อดนอนต่อเนื่อง ตื่นตาค้างถึง 5 วัน !

ทีมวิจัยใช้เทคนิคถ่ายภาพสามมิติด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนโดยตรวจวัดบริเวณหน่วยเชื่อมต่อเซลล์ประสาทในเปลือกสมองและพบว่ากลุ่มหนูทดลองที่ได้นอนหลับปกติมีเซลล์แอสโทรไซต์ที่อยู่ในภาวะถูกกระตุ้นประมาณ 6 เปอร์เซ็นต์  ส่วนกลุ่มที่อดนอนระยะสั้นมีเซลล์ลักษณะดังกล่าวเพิ่มขึ้นที่ 8 เปอร์เซ็นต์  และกลุ่มที่อดนอนต่อเนื่องมีระดับเซลล์ถูกกระตุ้นเพิ่มขึ้นถึง 13.5 เปอร์เซ็นต์  

ผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่ายิ่งอดนอนนานขึ้น  หน่วยเชื่อมต่อของเซลล์สมองจะถูกเซลล์แอสโทรไซต์ไปยุ่มย่ามหมายจะกำจัดทิ้งมากขึ้น อย่างไรก็ตาม  ภาวะที่เซลล์แอสโทรไซต์ถูกกระตุ้นจนขยันขันแข็งนี้ก็ยังไม่น่ากังวลนัก เพราะหน่วยเชื่อมต่อเซลล์ประสาทที่ถูกตัดแต่งออกไปโดยเซลล์แอสโทรไซต์  ส่วนมากจะมีขนาดใหญ่เต็มที่และผ่านการใช้งานมาอย่างหนัก  เสมือนกับเครื่องเรือนชิ้นเก่าๆที่ต้องไปดูแลปัดกวาดเช็ดถูเสียหน่อย

แต่ปัญหาคือ เจ้าเซลล์พี่เลี้ยงไมโครเกลียที่ดูจะขยันมากและมากเกินไป

ปัญหาที่ว่านี้ เกิดขึ้นเฉพาะในกลุ่มหนูทดลองที่อดนอนต่อเนื่องเป็นวันๆ  โดยนักวิจัยพบว่า เซลล์ไมโครเกลียถูกกระตุ้นให้ทำงานมากขึ้นจนเข้าข่ายน่ากังวล  เพราะเซลล์ไมโครเกลียบางส่วนยังคงสภาพถูกกระตุ้นเอาไว้ (sustained microglia activation) และเมื่อใดก็ตามที่มีปัจจัยเสี่ยงเข้ามากระตุ้นซ้ำ เซลล์ไมโครเกลียเหล่านั้นก็จะรับมือกับภาวะฉุกเฉินได้ไม่ดีจนทำงานผิดพลาด ซึ่งเซลล์ไมโครเกลียที่มีลักษณะผิดปกตินี้ก็สามารถพบได้ในโรคอัลไซเมอร์นั่นเอง

สรุปว่าการอดนอนอย่างต่อเนื่องจะส่งผลให้จำนวนเซลล์พี่เลี้ยงทำงานผิดปกติมากขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองเสื่อมไปในตัว

อย่างไรก็ตาม การกลับตัวละทิ้งนิสัยนอนน้อย แล้วหันมานอนให้เพียงพอจะช่วยฟื้นสภาพหรือป้องกันความเสื่อมถอยที่อาจตามมาได้มากน้อยเพียงใดนั้น ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด  ทีมวิจัยจึงวางแผนศึกษาต่อเนื่องว่าผลที่เกิดขึ้นจากการอดนอนว่าจะคงอยู่ไปนานเท่าใด   

 

อ้างอิง: newscientist และ jneurosci

บทความโดย อาบทิพย์ สุวลักษณ์ (นักศึกษาปริญญาเอกด้วยประสาทวิทยาศาสตร์) และอาจวรงค์ จันทมาศ (สุดยอดแฟนพันธุ์แท้นักวิทยาศาสตร์และนักสื่อสารวิทยาศาสตร์)

 

ทางเลือกไร้พุง! 7 วิธีการลดไขมันร่างกายภายใน 7 วันแบบปัจจุบันทันด่วน!

ทางเลือกไร้พุง! 7 วิธีการลดไขมันร่างกายภายใน 7 วันแบบปัจจุบันทันด่วน!

วิ่งบนลู่วิ่งไฟฟ้ายังไง ให้ได้ผลลัพธ์ดีที่สุด

วิ่งบนลู่วิ่งไฟฟ้ายังไง ให้ได้ผลลัพธ์ดีที่สุด

เดินวันละ 25 นาที ลดความเสี่ยงเสียชีวิตจาก “มะเร็ง” ได้

เดินวันละ 25 นาที ลดความเสี่ยงเสียชีวิตจาก “มะเร็ง” ได้

รู้หรือไม่? แค่กระโดดเชือก ก็มีประโยชน์มากมายกว่าที่คิด

รู้หรือไม่? แค่กระโดดเชือก ก็มีประโยชน์มากมายกว่าที่คิด

สุดแซ่บ!! พ่อค้าทุเรียนลับแลกล้ามใหญ่

สุดแซ่บ!! พ่อค้าทุเรียนลับแลกล้ามใหญ่

เปิดรอยสักพร้อมความหมาย “ป๊อก ภัสสรกรณ์”

เปิดรอยสักพร้อมความหมาย “ป๊อก ภัสสรกรณ์”

คุยนอกคอร์ท ดีเจเอกกี้ กับเทนนิสกีฬาสุดโปรด

คุยนอกคอร์ท ดีเจเอกกี้ กับเทนนิสกีฬาสุดโปรด

ห้ามทำสิ่งนี้ก่อน ออกกำลังกาย ถ้าไม่อยากสุขภาพพัง !!!

ห้ามทำสิ่งนี้ก่อน ออกกำลังกาย ถ้าไม่อยากสุขภาพพัง !!!

อยากเป็นนายแบบต้องดู VOOV x Attitude SS2

อยากเป็นนายแบบต้องดู VOOV x Attitude SS2

ไม่น่าเชื่อแค่คุณ “วิ่งตอนเช้า” ก็แก้เมาค้างได้ !!

ไม่น่าเชื่อแค่คุณ “วิ่งตอนเช้า” ก็แก้เมาค้างได้ !!

ไปนอนกัน! อดนอนมากไป ระวังเซลล์สมองจะเล่นงานตัวเอง

ไปนอนกัน! อดนอนมากไป ระวังเซลล์สมองจะเล่นงานตัวเอง

จริงหรือ? ที่ว่าการวิ่งเป็นการลดน้ำหนักที่แย่ที่สุด

จริงหรือ? ที่ว่าการวิ่งเป็นการลดน้ำหนักที่แย่ที่สุด

50 อันดับผู้ชายไทยที่มียอดติดตาม Instagram สูงสุด 2560

50 อันดับผู้ชายไทยที่มียอดติดตาม Instagram สูงสุด 2560

ออกกำลังกายตอน “ท้องว่าง” เบิร์น “ไขมัน” ได้ดีกว่า ?

ออกกำลังกายตอน “ท้องว่าง” เบิร์น “ไขมัน” ได้ดีกว่า ?

เรื่องบนเตียงดีขึ้นแน่ ถ้า “แก่” แต่ “หัวใจยังเด็ก”

เรื่องบนเตียงดีขึ้นแน่ ถ้า “แก่” แต่ “หัวใจยังเด็ก”

เติมเต็มคำว่า ‘เพื่อน’ เติมความฝันด้วย ‘กีฬา’

เติมเต็มคำว่า ‘เพื่อน’ เติมความฝันด้วย ‘กีฬา’

15 คุณประโยชน์ของ “ยาสีฟัน” ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้

15 คุณประโยชน์ของ “ยาสีฟัน” ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้

6 สัญญาณเตือน “รักเริ่มจืดจาง”

6 สัญญาณเตือน “รักเริ่มจืดจาง”

ส่อง 5 รถแต่งโบราณสุดคลาสสิก และรถคัสตอม สุดเท่ห์

ส่อง 5 รถแต่งโบราณสุดคลาสสิก และรถคัสตอม สุดเท่ห์

จากอ้วนจนหาแฟนไม่ได้กลายเป็นนักเพาะกายที่ไม่รู้จะเลือกสาวคนไหนดี

จากอ้วนจนหาแฟนไม่ได้กลายเป็นนักเพาะกายที่ไม่รู้จะเลือกสาวคนไหนดี

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์