วิตามินไม่ต้องกินทุกวัน

วิตามินไม่ต้องกินทุกวัน

วิตามินไม่ต้องกินทุกวัน

หมอชาวบ้าน

สนับสนุนเนื้อหา

วิตามินเป็นสารอาหารที่มีความจำเป็นต่อชีวิต แต่ต้องการปริมาณน้อยเป็นมิลลิกรัมหรือไมโครกรัมต่อวัน ร่างกายจะนำวิตามินแต่ละชนิดไปสร้างสารช่วยเร่งปฏิกิริยาเคมีต่างๆ ในร่างกาย

ปกติแล้วสิ่งมีชีวิตสามารถสังเคราะห์วิตามินบางชนิดได้อย่างเพียงพอ ขณะที่บางชนิดก็จำเป็นต้องได้รับจากอาหาร คนและสัตว์ต้องการวิตามินอย่างน้อย ๑๓ ชนิดจากอาหารเพื่อการเจริญเติบโตและการทำงานที่ปกติ

เราจำแนกวิตามินออกเป็น ๒ กลุ่มใหญ่ คือ วิตามินที่ละลายได้ในน้ำ และวิตามินที่ละลายได้ในไขมัน (มีอยู่ ๔ ชนิดเท่านั้นคือ วิตามินเอ ดี อี และ เค)

วิตามินกลุ่มที่ละลายได้ใน "น้ำ"
วิตามินที่ละลายได้ในน้ำ ได้แก่ วิตามินบีต่างๆ และวิตามินซี

๑. วิตามินบี ๑ พบมากในธัญพืช ข้าวซ้อมมือ นม และเนื้อสัตว์
ถ้าขาดจะทำให้เป็นโรคเหน็บชา มือเท้าอาจจะบวม อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร วิงเวียน ไม่มีแรง และอาจทำให้เกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน

๒. วิตามินบี ๒ พบมากในนม เนื้อสัตว์และพืชผักใบเขียว
ถ้าขาดจะเป็นโรคปากนกกระจอก คือมีแผลที่มุมปาก ลิ้นอักเสบ เยื่อบุตาอักเสบ เจริญเติบโตช้า

๓.วิตามินบี ๓ (ไนอาซิน) พบมากในนม ไข่ เนื้อสัตว์
ถ้าขาดจะทำให้ผิวหนังอักเสบ ท้องเดิน และสมองเสื่อม

๔.วิตามินบี ๕ (กรดแพนโทเทนิก) ช่วยในการสร้างเซลล์และลดความเครียด พบในอาหารเกือบทุกชนิดทั้งจากพืชและสัตว์ จึงไม่ค่อยพบการขาดวิตามินชนิดนี้

๕.วิตามินบี ๖ พบมากในเนื้อสัตว์ ถั่วลิสง จมูกข้าวสาลี ผักและผลไม้ ช่วยการทำงานของระบบประสาทและการสร้างเม็ดเลือด
ถ้าขาดจะอ่อนเพลีย โลหิตจาง ชาปลายมือปลายเท้า

๖.วิตามินบี ๑๒ ช่วยการทำงานของระบบประสาทส่วนกลาง พบได้ทั่วไปในผลิตภัณฑ์อาหารจากสัตว์ทุกชนิด (เนื้อสัตว์ นม เนย) ร่างกายมีความต้องการในวันหนึ่งๆ ต่ำมากในระดับไมโครกรัม จึงมีเก็บสะสมไว้ที่ตับเป็นจำนวนมาก เพียงพอที่จะใช้ได้นาน
คนปกติมักไม่ขาดวิตามินนี้ แต่คนที่เป็นโรคบางอย่างจะทำให้ดูดซึมวิตามินนี้ไม่ได้ เมื่อขาดจะทำให้เกิดโลหิตจางที่รุนแรง อาจทำให้สมองและไขสันหลังพิการ

๗.ไบโอทิน ช่วยในการเจริญเติบโต แบคทีเรียในลำไส้ของเราสามารถสังเคราะห์วิตามินนี้ได้อย่างเพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย จึงไม่ค่อยพบการขาดวิตามินชนิดนี้

๘.กรดโฟลิก แบคทีเรียในลำไส้ก็สามารถสังเคราะห์ได้เพียงพอกับความต้องการ

๙.วิตามินซี วิตามินยอดนิยมโดยเฉพาะบรรดาวัยรุ่นเพราะมุ่งผลด้านผิวพรรณซึ่งวิตามินซีมีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ และยังช่วยเสริมภูมิต้านทาน ช่วยในการสร้างผิวหนัง กระดูก ฟัน และหลอดเลือด
ถ้าขาดจะเป็นโรคลักปิดลักเปิดหรือเลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวม ฟันหลุดง่าย ปวดข้อ ข้อบวม แผลหายช้า ร่างกายติดเชื้อง่าย

วิตามินกลุ่มที่ละลายได้ใน "ไขมัน"

๑.วิตามินเอ พบมากในนม ตับ ไข่แดง ผักใบเขียวและใบเหลืองรวมทั้งผลไม้ที่มีสีเหลืองหรือส้ม ช่วยในด้านการมองเห็นและการสร้างเนื้อเยื่อผิวหนัง
ถ้าขาดจะเป็นโรคตาบอดกลางคืน เยื่อบุตาและกระจกตาอักเสบ ตาแห้ง ผิวแห้งแข็ง ถ้าได้รับมากเกินไปจะเป็นพิษทำให้ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ ปวดในกระดูก ผิวหนังหลุดลอกและผมร่วง

๒.วิตามินดี พบมากในตับ นม ไข่ เนื้อสัตว์ ร่างกายสามารถสังเคราะห์ได้เพียงพอกับความต้องการใช้ถ้าผิวหนังได้รับแสงแดดที่พอเหมาะเป็นประจำ
ถ้าขาดจะเป็นโรคกระดูกอ่อน ชักและกล้ามเนื้อเกร็ง ถ้าได้รับมากเกินไปจะเป็นพิษ ทำให้วิงเวียน เบื่ออาหาร ปัสสาวะบ่อย ท้องเดิน ระดับแคลเซียมในเลือดสูงซึ่งอาจเกาะกับเนื้อเยื่อต่างๆ เช่น หลอดเลือด หลอดลม ไต

๓.วิตามินอี พบมากในน้ำมันพืช เนยเทียม ถั่ว และผักใบเขียว
ถ้าขาดจะเกิดผลเสียต่อระบบกล้ามเนื้อ ระบบประสาท หัวใจและหลอดเลือด เกิดโลหิตจาง กล้ามเนื้อลีบ ถ้าได้รับมากเกินไปจะทำให้ปวดศีรษะ กล้ามเนื้ออ่อนล้า ตาพร่ามัว ท้องเดิน

๔.วิตามินเค พบมากใน ผัก ไข่แดง โยเกิร์ต ช่วยในการแข็งตัวของเลือดและบำรุงกระดูกและฟัน ปกติแล้วเชื้อแบคทีเรียในลำไส้สามารถสังเคราะห์ได้อย่างเพียงพอ

เหตุที่ต้องบรรยายยืดยาวในเชิงวิชาการเช่นนี้เพราะปัจจุบันพบว่าการตลาดของสินค้าสุขภาพและอาหารเสริมในบ้านเรามักจะโฆษณาประชาสัมพันธ์ให้กินวิตามินกันมากๆ เพราะมีประโยชน์ ร่างกายจะได้แข็งแรง มีการแข่งขันกันหลายยี่ห้อว่าของตัวเองมีวิตามินเกลือแร่อยู่หลายชนิด แค่อ่านฉลากข้างขวดก็มากมายจนมึนแล้ว

การให้ข้อมูลเพียงด้านเดียวคือประโยชน์แต่ไม่ได้กล่าวเน้นถึงปริมาณความต้องการที่เหมาะสมกับร่างกายของแต่ละบุคคล รวมทั้งโทษของการได้รับสารเหล่านี้มากเกินไปอาจทำให้เกิดโทษตามมาได้

เราจึงมักจะเห็นคนปกติทั่วไปหลายๆ คนที่ร่างกายแข็งแรงดีแต่กินวิตามินชนิดเม็ดเป็นกำมือวันละหลายๆ มื้อ เหตุเพราะมีวิตามินหลายยี่ห้อให้เลือกกิน ทั้งบำรุงร่างกาย บำรุงผิวพรรณ บำรุงสมอง บำรุงสายตา ฯลฯ เรียกได้ว่าแค่วิตามินมากมายในแต่ละมื้อก็ทำให้อิ่มแทนข้าวได้เลย

นอกจากนี้ วิตามินที่ได้มาจากการสังเคราะห์ย่อมปลอดภัยน้อยกว่าวิตามินที่ได้รับจากอาหารตามธรรมชาติ (ที่ถูกสุขอนามัย) คนทั่วไปที่กินอาหารได้ตามปกติครบทั้ง ๕ หมู่ จะได้รับวิตามินต่างๆ เพียงพออยู่แล้ว แต่ถ้าอายุมากขึ้น กินอาหารได้น้อย หรือกินอาหารไม่ครบถ้วนเพียงพอ ก็สามารถเสริมวิตามินเพิ่มได้แต่ต้องเป็นปริมาณที่เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละบุคคลจึงจะไม่เกิดโทษ เช่น คนปกติทั่วไปที่ส่วนใหญ่ได้อาหารครบอาจกินวิตามินแบบรวมสัปดาห์ละครั้ง หรือวันเว้นวันก็ได้ โดยให้เลือกที่จำเป็นและเหมาะสม

ถ้าเปรียบร่างกายเป็นรถยนต์ อาหารที่ต้องกินทุกวันก็เหมือนกับเชื้อเพลิงที่ใช้ขับเคลื่อนรถยนต์โดยตรง ซึ่งต้องหมั่นเติมอยู่ตลอด ส่วนวิตามินเปรียบเหมือนน้ำมันเครื่องช่วยหล่อเลี้ยงเครื่องยนต์ให้ทำงานดีขึ้น จึงไม่สิ้นเปลืองมาก นานๆ ก็เติมที ดังนั้น ในคนปกติจึงไม่จำเป็นต้องกินวิตามินเสริมมากจนเกินไปเพราะอาจเกิดโทษได้

 

 

ข้อมูลจาก
นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 391
คอลัมน์: คุยกับ หมอ 3 บาท
นักเขียนหมอชาวบ้าน: นพ.พินิจ ลิ้มสุคนธ์

 

 

ดูดีจนต้องแนะนำ 5 ทรงผมดาราชาย น่าตัดตาม

ดูดีจนต้องแนะนำ 5 ทรงผมดาราชาย น่าตัดตาม

15 น้ำหอม(ฤดูร้อน)คลาสสิคตลอดกาลสำหรับผู้ชาย

15 น้ำหอม(ฤดูร้อน)คลาสสิคตลอดกาลสำหรับผู้ชาย

9 ดาราชาย 40+ แต่ยังหล่อใส แบบไม่พึ่งศัลยกรรม

9 ดาราชาย 40+ แต่ยังหล่อใส แบบไม่พึ่งศัลยกรรม

จะดีแค่ไหน ถ้ารอยสักใช้เตือนภัยจากโรคร้ายได้

จะดีแค่ไหน ถ้ารอยสักใช้เตือนภัยจากโรคร้ายได้

5 ทริคเด็ดในการโกนหนวดให้เนี้ยบ เรียบเนียนด้วยเครื่องโกนหนวด

5 ทริคเด็ดในการโกนหนวดให้เนี้ยบ เรียบเนียนด้วยเครื่องโกนหนวด

กินซ้ำมันก็เบื่อ! 15 อาหารสร้างกล้ามทางเลือกใหม่ที่ไม่ใช่แค่อกไก่อย่างเดียว

กินซ้ำมันก็เบื่อ! 15 อาหารสร้างกล้ามทางเลือกใหม่ที่ไม่ใช่แค่อกไก่อย่างเดียว

ดื่ม “นมพร่องมันเนย” มากเกินไป เพิ่มความเสี่ยงเป็น “พาร์กินสัน”

ดื่ม “นมพร่องมันเนย” มากเกินไป เพิ่มความเสี่ยงเป็น “พาร์กินสัน”

อาหาร 7 อย่างที่ควรรับประทานก่อนมีเซ็กซ์

อาหาร 7 อย่างที่ควรรับประทานก่อนมีเซ็กซ์

รู้หรือไม่? โซดาทำให้ผมหนาขึ้นได้

รู้หรือไม่? โซดาทำให้ผมหนาขึ้นได้

อาหาร 5 อย่างที่ควรเลี่ยงก่อนขึ้นสังเวียนรัก

อาหาร 5 อย่างที่ควรเลี่ยงก่อนขึ้นสังเวียนรัก

อยากเบิร์น “แคลอรี่” ได้มากขึ้น “ดื่มกาแฟ 4 แก้ว” ก่อนเข้ายิม!

อยากเบิร์น “แคลอรี่” ได้มากขึ้น “ดื่มกาแฟ 4 แก้ว” ก่อนเข้ายิม!

'การดื่มแอลกอฮอล์' ในระดับปานกลาง อาจมีผลต่อสมองและความทรงจำ

'การดื่มแอลกอฮอล์' ในระดับปานกลาง อาจมีผลต่อสมองและความทรงจำ

หล่อเนี้ยบทั้งตัว เป๊ก ผลิตโชค ในงาน ไนน์เอนเตอร์เทน อวอร์ด

หล่อเนี้ยบทั้งตัว เป๊ก ผลิตโชค ในงาน ไนน์เอนเตอร์เทน อวอร์ด

นักวิจัยอเมริกันกำลังพัฒนา 'ยาออกกำลังกาย' สำหรับผู้ป่วยที่ออกกำลังกายไม่ได้

นักวิจัยอเมริกันกำลังพัฒนา 'ยาออกกำลังกาย' สำหรับผู้ป่วยที่ออกกำลังกายไม่ได้

"ที่ปิดหัวนม" ตัวช่วยออกเดทใหม่ของหนุ่มญี่ปุ่น

"ที่ปิดหัวนม" ตัวช่วยออกเดทใหม่ของหนุ่มญี่ปุ่น

ฮาวทูเปลี่ยนลุคหน้าหนวด ให้เป็นอปป้าหน้าใส

ฮาวทูเปลี่ยนลุคหน้าหนวด ให้เป็นอปป้าหน้าใส

แชร์ประสบการณ์  “มินโฮ” หนุ่มศัลยกรรม 29 ครั้ง เกือบตาบอดเพราะหมอเถื่อน

แชร์ประสบการณ์ “มินโฮ” หนุ่มศัลยกรรม 29 ครั้ง เกือบตาบอดเพราะหมอเถื่อน

นวัตกรรม "รอยสักคลื่นเสียง" ศิลปะบนเรือนร่างที่มาพร้อมเสียงพูดหรือเสียงดนตรี

นวัตกรรม "รอยสักคลื่นเสียง" ศิลปะบนเรือนร่างที่มาพร้อมเสียงพูดหรือเสียงดนตรี

9 เหตุผล ที่ควร “เลิกบุหรี่” เสียแต่วันนี้

9 เหตุผล ที่ควร “เลิกบุหรี่” เสียแต่วันนี้

เช็กกันหน่อย รูปร่างหนุ่มๆ ตรงกับแบบไหน

เช็กกันหน่อย รูปร่างหนุ่มๆ ตรงกับแบบไหน

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์